Podsumowujemy projekt „Tam stała synagoga. Opowieści o żydowskich Katowicach”

opublikowano: 15/11/2020
Wielka Synagoga w Katowicach

Wielka Synagoga w Katowicach

Ślady obecności Żydów w Katowicach są dziś niemal zatarte. Ci, którzy 150 lat temu współtworzyli to miasto, są praktycznie nieobecni w lokalnej świadomości. Tu stała synagoga z mykwą, tam mieszkał Ignatz Grünfeld, zasłużony budowniczy miasta, tam stał największy na Górnym Śląsku młyn parowy, a tuż obok Fabryka Mydła.

Żydzi byli w Katowicach rozwiniętą i prężnie działającą społecznością, mieli swoje organizacje i stowarzyszenia, szkołę, przedszkole, kuchnię społeczną serwującą darmowe posiłki dla uboższych, lożę wolnomularską „Concordia”, towarzystwo gimnastyczne, własną gazetę, chór działający przy synagodze. Prowadzili tu pełnowymiarowe życie i byli częścią tego miasta, przyczyniając się do jego rozwoju. Wobec ogromu strat wojennych do dziś z tej kultury zachowało się niewiele. Widocznym i materialnym śladem obecności Żydów w tkance miasta pozostał właściwie tylko zabytkowy, nadgryziony zębem czasu cmentarz przy ulicy Kozielskiej. Warto o tym dziedzictwie rozmawiać i zadbać o jego materialne zachowanie, aby ten dawny świat nie odszedł zupełnie w niepamięć.

Fot. Michał Jędrzejowski

Fot. Michał Jędrzejowski

W ramach projektu „Tam stała synagoga. Opowieści o żydowskich Katowicach” opracowaliśmy 15 opowieści o ludziach, miejscach i zdarzeniach, które przywołują żydowskie korzenie miasta. Informacji szukaliśmy w wielu źródłach: w archiwach, dokumentach i materiałach udostępnionych przez Śląską BIbliotekę Cyfrową, rozmawialiśmy z ekspertami i przede wszystkim przeczytaliśmy wiele publikacji znawców tematu. Pełną bibliografię projektu znajdziecie TUTAJ.

Każdą opowieść zilustrował jednym współczesnym zdjęciem fotograf Michał Jędrzejowski – zdjęcia przedstawiają miejsca związane z opowiadanymi historiami. Powstała także mapa z audioprzewodnikiem, która dostępna jest online oraz w bezpłatnej aplikacji izi.TRAVEL. Zachęcamy do zaplanowania wycieczki i wysłuchania opowieści w czasie indywidualnego zwiedzania. Historii można także odsłuchać na kanale You Tube. Wszystkie ponadto udostępniamy w formie darmowej e-publikacji do pobrania.

Pomysłodawczynią i kuratorką projektu jest kulturoznawczyni, animatorka i producentka wydarzeń kulturalnych Anna Adamkiewicz, opiekę merytoryczną sprawowała dr Zofia Kusztal, judaistka, historyczka i szefowa Archiwum Miejskiego w Katowicach.

Serdecznie dziękujemy za tak duże zainteresowanie projektem oraz wszystkim zaangażowanym osobom za pomoc w jego realizacji. Działanie dofinansowano ze środków Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.


Więcej o projekcie TUTAJ.

Cały cykl fotograficzny można zobaczyć TUTAJ.

Mapa z audioprzewodnikiem w aplikacji izi.TRAVEL.

Opowieści do wysłuchania na kanale YouTube.

Publikacja do pobrania:  bit.ly/tamstalasynagoga_epub.


Kurator projektu: Anna Adamkiewicz
Opieka merytoryczna: dr Zofia Kusztal
Cykl fotograficzny: Michał Jędrzejowski
Identyfikacja wizualna, skład e-publikacji: Natalia Kaniak